Een gevelsteen met kruisen is niet automatisch een verwijzing naar de stad. Soms is het een gilde, een familie of een handelsmerk.
Wat gevelstenen deden
Vóór de huisnummering wees een gevelsteen het pand aan: het huis met de drie kruisen, het huis met de gouden leeuw. Het was een adres in beeldvorm, en dus een symbool met een heel praktische functie.
Waarom drie kruisen daar vaak op staan
Deels als verwijzing naar de stad, deels omdat het een makkelijk uit te hakken en van verre leesbaar teken is. Bij een steen zonder verdere context is beide mogelijk.
Wat je kunt nagaan
De vorm van de letters, de bouwstijl van het pand en of er een jaartal bij staat. Voor een echte determinatie is het Stadsarchief de aangewezen plek; die heeft de documentatie die op straat ontbreekt.
Verplaatste stenen
Veel gevelstenen zijn bij sloop gered en elders ingemetseld. Een steen zegt dus niet altijd iets over het pand waar hij nu in zit — een detail dat verrassend vaak wordt overgeslagen.
Milan van Dalen
Milan van Dalen schrijft over Amsterdamse symbolen, geveltekens en publieke beeldtaal. Hij legt uit wat je ziet, welke betekenis voorzichtig blijft en wanneer een ontwerp te officieel kan lijken.
Stel je vraag